1. Lokale heffingen

Algemeen

In de paragraaf lokale heffingen vindt de verantwoording plaats van de realisatie van het beleid en de financiën van de lokale heffingen 2024. In het overzicht algemene dekkingsmiddelen en op de programma’s vindt u een nadere toelichting op de financiële afwijkingen van de lokale heffingen. In deze paragraaf wordt behandeld:

• De kostendekkendheid van de heffingen;

• Realisatie inkomsten lokale heffingen;

• Beleidsrealisatie lokale heffingen.

Kostendekkendheid van de heffingen

In onderstaande tabellen wordt inzichtelijk gemaakt welk percentage kostendekkendheid in de bijgestelde begroting was geraamd en in de rekening is gerealiseerd.

Tabel kostendekkendheid product afvalverwijdering

In de berekening van het tarief afvalstoffenheffing hielden we rekening met € 1,3 miljoen extra dekking door btw die we aan inwoners doorrekenen. De doorgerekende overhead betrof 53% van de loonkosten van het product afvalbeheer (nacalculatie 51%). Per jaareinde 2023 was € 2.828.269 beschikbaar in de voorziening afvalstoffenheffing. Geraamd was dat in 2024 € 220.000 hiervan zou worden onttrokken voor het tarief afvalstoffenheffing 2024. Als gevolg van het resultaat op het product afvalbeheer is in 2024 maar € 68.514 aan de voorziening afvalstoffenheffing onttrokken. Het saldo van de voorziening bedraagt ultimo 2024 € 2.759.755. Van het saldo van de voorziening ultimo 2024 is begrotingtechnisch € 1.345.000 betrokken bij de tariefstelling van de afvalstoffenheffing 2025-2028. De overige ruimte wordt in de voorziening aangehouden om mogelijke tegenvallers binnen de afvalverwerking op te kunnen vangen en wordt rekening gehouden met hogere lasten in relatie tot nieuwe plannen zoals de milieustraat en omgekeerd inzamelen. Het tarief van de afvalstoffenheffing 2024 is volledig kostendekkend.

Tabel kostendekkendheid product riolering

In de berekening van het tarief rioolheffing hielden we rekening met € 0,9 miljoen extra dekking door btw die we aan inwoners doorrekenen. Er is een groter bedrag aan investeringen gerealiseerd waardoor de btw in de afrekening hoger is. De doorgerekende overhead betrof 53% van de loonkosten van het product riolering (nacalculatie 51%). In 2024 was € 2.392.953 beschikbaar in de voorziening gemeentelijke watertaken. Geraamd was dat in 2024 € 898.850 onttrokken zou worden voor het tarief rioolheffing 2024. Als gevolg van het resultaat op het product riolering is dit € 777.327 geworden. Het saldo van de voorziening bedraagt ultimo 2024 € 1.615.626. Het tarief van de rioolheffing 2024 is volledig kostendekkend.

Tabel overige producten inzake kostendekkendheid

Leges voor de Omgevingswet

In 2024 heeft de invoering van de Omgevingswet belangrijke stappen gezet richting een efficiënter en integraal vergunningenproces. De wet, die vanaf 1 januari 2024 van kracht is, beoogt een vereenvoudiging van de procedures en een integrale benadering van de fysieke leefomgeving. De leges zijn de vergoedingen voor het in behandeling nemen van een aanvraag voor een vergunning voor de bouw van een woning, een bedrijfspand, het kappen van een boom, het slopen van een pand, het mogen afwijken van een bestemmingsplan etc. De standaard behandeltermijn voor vergunningaanvragen is door het ingaan van de Omgevingswet 8 weken. We mogen op totaalniveau van de legesverordening geen ‘winst’ maken. De kosten (inclusief de werkelijke overheadkosten) moeten worden gedekt uit de heffing. In 2024 is de 100% kostendekkendheid net niet gehaald.

Begraafplaats/lijkbezorgingsrechten

Lijkbezorgingsrechten worden onder meer geheven voor het gebruik van de aula, het begraven van stoffelijke overschotten en het bijzetten van asbussen in de urnenmuur. Purmerend streeft hierbij naar kostendekkende tarieven, waarin rekening is gehouden met de kosten van het onderhoud van de gemeentelijke begraafplaatsen. Met ingang van 2024 zijn de verordeningen voor lijkbezorgingsrechten (Purmerend) en begraafrechten (voormalig Beemster) geharmoniseerd. De gebruikte basis voor de nieuwe verordening is de tarieventabel van de gemeente Purmerend. Voor de afkoop van begraafrechten en grafonderhoud is een voorziening waaruit elk jaar een evenredig deel vrijvalt van de afgekochte termijnen uit de inkomsten van grafrechten en waarbij de afgekochte begraafrechten, grafhuur en grafonderhoud een toevoeging aan de voorziening vormen. De kostendekkendheid van begraafrechten is op rekeningbasis maar 80% en zal bij de begroting 2026 nader moeten worden bekeken.

Marktgelden

Marktgelden worden geheven op zowel reguliere weekmarkten als incidentele marktdagen en bestaan uit tarieven voor het plaatsen van marktkramen en het parkeren bij markten. De marktgelden zijn niet kostendekkend voor Purmerend. Een concrete invulling voor de marktmeester heeft nog niet plaatsgevonden in 2024, waardoor de lasten achterblijven bij de raming.

Realisatie inkomsten

Tabel baten met betrekking tot de lokale heffingen (bedragen x € 1.000)

De heffing en inning hebben plaatsgevonden overeenkomstig het vastgestelde beleid.

Beleidsrealisatie van lokale heffingen

Parkeerbelastingen

In 2024 zijn er 8.733 naheffingsaanslagen opgelegd (in 2023 waren dit er 7.298), omdat op het moment van de controle er geen of onvoldoende parkeergeld betaald was. Er zijn 1.994 bezwaarschriften ingediend (in 2023 waren dit er 1.662). In 75% van de gevallen is het bezwaar gegrond verklaard (2023: 68%). Met name de bezwaren waarbij parkeergeld betaald is in een parkeerapp via mobiele telefoon leidt in de meeste gevallen tot toekenning van de bezwaarschriften. Achteraf blijkt dan parkeergeld te zijn betaald, maar heeft de parkeerder een vergissing gemaakt bij het aanmelden van het juiste kenteken in de parkeerapp. Op grond van jurisprudentie is het in die situaties nodig het bezwaar toe te kennen, omdat er parkeerbelasting betaald is.

Als gevolg van de ingebruikname van de parkeergarage Stadhuisplein zijn de tarieven in de zone 'centrum' voor straatparkeren verhoogd van € 2,50 in 2023 naar € 3,05 in 2024. De tarieven in de overige zones zijn verhoogd van € 1,- in 2023 naar € 1,45. Ook zijn de reguleringstijden aangepast en gelden de parkeerregels tot 21:00. De dagkaart voor parkeren op straat is afgeschaft per 2024.

Er is een speciale vergunning voor werknemers om tegen gereduceerd tarief, € 105,- per kwartaal te parkeren op een van de terreinen in de buurt van de binnenstad (parkeerterreinen aan de Stationweg inclusief de Stationsweg zelf en achter het Stadhuis en P-terrein Wherekant).

Eind 2024 is er besloten om een aantal wijzigingen door te voeren voor 2025:

• Het betaald parkeren gebied wordt per 1 april 2025 uitgebreid met de Bloemenbuurt en het Waterlandkwartier. Het tarief zal € 3,15 per uur bedragen voor de Bloemenbuurt en € 1,50 voor het Waterlandkwartier.

• Per 1 april 2025 wordt een nieuwe vergunning ingevoerd in de vorm van een bezoekersvergunning voor vrijwilligers en leden van maatschappelijke organisaties (zoals verenigingen en stichtingen).

• Per 1 mei 2025 wordt een scanauto geïntroduceerd.

Precariobelasting

Onder precariobelasting vallen diverse precario soorten. Precario voor gebruik gemeentegrond in verband met het hebben van een zomer- en/of winterterras op de Koemarkt. Precario voor het hebben van voorwerpen op openbare gemeentegrond (tarief is afhankelijk van de locatie). Het gaat hierbij om de vierkante meters die in gebruik worden genomen door het plaatsen van borden, vlaggenmasten, reclamemateriaal, steigers, hekken en terrassen. Precario voor het hebben van voorwerpen op openbare gemeentegrond bij commerciële evenementen. Voor 2024 zijn de geïnde gelden nagenoeg gelijk aan de begroting 2024.

Toeristenbelasting

Bij de toeristenbelasting is de hoogte van de verschuldigde toeristenbelasting altijd pas bekend na afloop van het kalenderjaar. De heffing vindt plaats in het eerste kwartaal van het volgende jaar. In de kolom bijgestelde begroting 2024 staat de verwachte opbrengst voor 2023. Hier is rekening gehouden dat de opbrengsten zijn achtergebleven door de ontwikkelingen bij BurgGolf Golfresort de Purmer (opvang vluchtelingen Oekraïne) en Van der Valk Hotel Purmerend (opvang statushouders). In 2023 was rekening gehouden met een verwachte opbrengt van € 106.000. Uiteindelijke is hier € 160.000 op geïnd. Voor 2024 houden we rekening met een verwachte opbrengst van € 160.000. De reden dat de inkomsten uit de toeristenbelasting de afgelopen jaren is gestegen komt doordat er intern een betere controle plaats vindt sinds 2022. In februari 2025 is er voor de toeristenbelasting 2024 ook een bureau ingehuurd om de belastingplichtigen te ondersteunen en informeren met het invullen van de aangiftes. Dit heeft geleid tot een snellere reactie en meer nachtregisters die zijn overlegd. In de Voorjaarsnota 2025 wordt rekening gehouden met de volumestijging door het opnemen van een hogere structurele opbrengst van € 50.000.

Hondenbelasting

In mei 2024 is de jaarlijkse huis-aan-huis controle uitgevoerd voor de hondenbelasting. Hierbij zijn dit keer alle adressen in Purmerend gecontroleerd. Uitgezonderd van de controle zijn de adressen in het buitengebied (buiten de bebouwde kom). Deze adressen zijn vrijgesteld voor de hondenbelasting.Normaal wordt jaarlijks één derde van de gemeente gecontroleerd. Dit heeft 540 nieuwe aanmeldingen voor de hondenbelasting opgeleverd. Hierdoor is het geïnde bedrag voor de hondenbelasting groter dan het begrote bedrag.

Bedrijveninvesteringszones (BIZ)

De overeenkomst voor de Bedrijven Investeringszone Koemarkt (BIZ Koemarkt) en Bedrijven Investeringszone Binnenstad  (BIZ Binnenstad) lopen tot en met 2027. Voor de BIZ Binnenstad en Koemarkt zijn subsidievoorschotten verstrekt voor respectievelijk € 147.000 en € 82.000 (na aftrek van perceptiekosten). In december 2023 is een draagvlakmeting uitgevoerd voor het invoeren van de BIZ Vastgoed Purmerend Binnenstad. Er was echter onvoldoende draagvlak onder alle commercieel vastgoedeigenaren voor het vormen van een Biz. Er was wel voldoende draagvlak voor een andere vorm van  samenwerking. Per 1 januari 2025  wordt de Belangenvereniging Eigenaren Vastgoed Binnenstad (BEVB) opgericht.

Overige leges

Voor reisdocumenten, rijbewijs en akten burgerlijke stand bepaalt het Rijk het maximaal te heffen bedrag. De overige leges worden verhoogd met het consumentenprijsindexcijfer van het CBS. Afwijken van dit percentage is mogelijk, wanneer de kostenontwikkeling voor de afzonderlijke activiteiten dit noodzakelijk maakt. In 2024 is het aantal naturalisaties, rijbewijzen en reisdocumenten hoger uitgevallen dan verwacht. Dit zorgt voor hogere baten in de vorm van leges, alsmede hogere lasten in de vorm van afdracht Rijksleges.

Bezwaarschriften tegen de hoogte WOZ-waarden

In 2024 zijn 2.404 bezwaarschriften ingediend naar aanleiding van de jaarlijkse herwaardering van de woningen en niet woningen. In 26% van de gevallen heeft dit geleid tot een waardeverlaging. Van het totaal van 2.404 ingediende bezwaarschriften zijn 1.397 bezwaarschriften ingediend door de 'no cure no pay'bureaus (NCNP). Dit is 58% van het totaal. In 2023 waren er 3.232 bezwaarschriften ingediend, waarvan 1.517 door NCNP (47%). In 23% van de gevallen leidde dit in 2023 tot een verlaging. De oorzaak in het lagere aantal bezwaren in 2024 kan liggen in de beperkte waardestijging ten opzichte van het vorige jaar. In 2023 lag het aantal bezwaren juist uitzonderlijk hoog vanwege de sterke stijging van de WOZ-waarden van woningen en de toename van bureaus die via reclames aanboden op basis van no cure no pay bezwaar te maken. Het hoge aantal bezwaarschriften door NCNP zorgt voor een overschrijding op het budget voor proceskosten.

Tabel kwijtscheldingen

Oninbare posten

Jaarlijks vindt er een onderzoek plaats op alle openstaande vordering van het jaar. De mate van verhaalbaarheid is onderzocht. De redenen dat opgelegde aanslagen oninbaar worden verklaard zijn bijvoorbeeld dat burgers verhuizen zonder een nieuwe adres door te geven. Ook maken burgers gebruik van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP). Bij bedrijven gaat het vaak om faillissementen. De controle heeft geleid tot een voorstel om € 100.158 (belastingjaar 2019) af te boeken als oninbaar van nog openstaande belastingbedragen. Het percentage oninbaar bedraagt hierdoor 0,22%.